Orta Çağ İllüstrasyonları: Yaşama Dair

Dilimize Fransızcadan geçen illüstrasyon kelimesi, resimlerle süsleme, bir kitap içindeki yazıyı açıklayan veya süsleyen resim gibi anlamları karşılamaktadır. Günümüz illüstratörlerinin sentetik boyalarla icra ettiği bu sanat, Orta Çağ’ın Kan ve Aşk Kokan Büyüleyici Havası‘nda binbir zorlukla üretilen bitki ve hayvan menşeili maddeler kullanılarak icra edilmekteydi. Şimdi arzu ederseniz gelin ve yaşama dair birbirinden ilginç anları konu alan Orta Çağ illüstrasyonlarına beraber göz atalım…

Makarna Yapım İllüstrasyonu

Makarna Yapım İllüstrasyonu, Takvim es-sıhha, 14. yy
Takvim es-sıhha’dan bir Makarna Yapım İllüstrasyonu(14. yy)

Çiftlerin birçok konuda müşterek hareket ettiği günümüzden biraz farklıydı Orta Çağ; mutfak işleri onlardan soruluyordu. Belli ki bu iki kadın uzun uğraş gerektiren yemeklerden sıkıldı ve “makarna yapalım bari, en azından yorgunken tencereye atar, çabucak kaynatırız” deyip sıvadı kolları. Karşınızda İslamın altın çağında Bağdat‘ta yaşamış, ilmi tartışmaları ile bilinen Nasturi Hristiyan hekim İbn Butlan‘a (d.?,Bağdat – ö:1066, Antakya) ait Takvim es-sıhha (Tacuinum Sanitatis) adındaki sağlık üzerine yazılmış el kitabının, 14.yy sonlarında Avrupalılarca yayımlanan bol illüstrasyonlu çevirisinden bir makarna yapım illüstrasyonu.

Kılıç Bileme Sahnesi

Kılıç Bileme Sahnesi, Alexander'ın Romansı, 14. yy
Kılıç Bileme Sahnesi, Alexander’ın Romansı, 14. yy

Belli ki savaşmaktan kılıcı köreldi…İngilizlerin bilindik el yazması eserlerinden olan Alexander’ın Romansı (1338-1344)’nda yer alan bu illüstrasyonda, bir kılıç bileme sahnesi görmekteyiz.

Crecy Savaşı

Crecy Savaşı, Froissart'ın Kronikleri, 14. yy
Crecy Savaşı, Froissart’ın Kronikleri, 14. yy

Zamanında Fransız ve İngilizler arasında yaşanan büyük savaşlar İngilizlerin canına tak etmiş olsa gerek ki; 1960‘larda çıkan Hippi Akımı‘nın en önemli isimleri, The WhoJefferson Airplane, Beatles,  ve daha nicesi aşk temalı müzikleriyle gezegeni inletti.

Sevişmek yerine savaşmanın tercih edildiği zamanları betimleyen Fransız yazar ve saray tarihçisi Jean Froissart‘ın (d.1 Ocak 1337, Valensiya – ö.1 Ocak, Chimay 1405) “Froissart’ın Kronikleri” adlı el yazması eserindeki bu illüstrasyonda, Crécy Savaşı’nın en kanlı sahnelerinden birini görmekteyiz. Not düşmekte yarar var: Yüzyıl Savaşları (1337-1453)’nın bir bölümü olan bu savaşta İngilizler Fransızlar‘a karşı üstünlük sağlayarak, Fransa‘nın kuzeyinde, Dover Boğazı kıyısında bulunan Calais‘i 1346 yılında ele geçirmiştir.

İnsan Olduğunu Hatırla

Burnu Kaf Dağı’nı aşan biriydi Düşes Dionora da..

Düşes Dionora
Ferrara veya Roma menşeili bir illüstrasyon (1480 civarı): Me Mento Homo(İnsan Olduğunu Hatırla), Women with death head. Saatlerin Kitabi’nda yer alan(7 f. 174) illüstrasyon, British Library’de konumlanmaktadır (Henry Yates Thompson(1898-1912) koleksiyonu).

Aziz Jean Turnuvada Boy Gösterirken

Aziz Jean Romansı, Antoine de la Sale, 1470
Aziz Jean Romansı, Antoine de la Sale, 1470

Ve Orta Çağ mızrak savaşı turnuvasından bir illüstrasyonAziz JeanJean de Saintré (1320-1368) turnuvada bir İspanyol şövalyesi ile mızrak savaşı yaparken. Kaynak: Antoine de la Sale imzası taşıyan “Aziz Jean Romansı” (1470).

Penis Ağacı

Orta Çağ’ın radikal feministleri…

Penis Ağacı
Roman de la Rose (Romance of the Rose)’dan bir illüstrasyon (14.yy ortaları): Penis Ağacı.Eser, 26.3×19.3 cm boyutlarında olup, Fransa Milli Kütüphanesi’nde konumlanmaktadır.

Orta Çağ’ın edepsiz illüstrasyonlarına örnek: Ağaçtan penis toplayan rahibeler. Roman de la Rose (Romance of the Rose) adlı el yazması esere ait olan illüstrasyonlar, insanı ister istemez yazarın hayal dünyasını anlamlandırma çabasına itiyor…

Narsistlik Başa Bela

Rusların, “Büyük İskender, Tanrının Gönderdiği Kurtarıcı” gibi lakaplar taktığı bir knezdir Svyatoslav Igorevič. Kazandığı zaferler öylesine sarhoş etmiştir ki; kendini yenilmez bir savaşçı olarak görmeye başlar zamanla ve gözlerini çoğrafyadaki büyük lokmaya, yani Türklere diker. Tek amacı Peçenekleri haritadan tamamiyle silmektir; ancak ordusuyla beraber Kiev‘e dönerken Peçenekler tarafından ani bir baskına uğratılır ve can havliyle kaçtığı kayalık bölgede (Dinyester Nehri yakınları) yakalanarak öldürülür.

Peçeneklerin Svyatoslav Igorevicin Skythlerine Akını, Yannis Skilitzes
Bizanslı Saray Memuru ve Tarihçi Yannis Skilitzes (İoannis Skilicis)’e ait bir illüstrasyon: Peçeneklerin, Svyatoslav Igorevič (d. 942 – ö. Mart 972)’e ait “skythlere” yaptığı akın

Orta Çağ’ın Personel Taşıma Araçları

Nereden nereye… Alman Askeri Mühendis Konrad Kyeser (28 Ağustos 13661405) tarafından yazılan, askeri teknolojinin çeşitli illüstrasyonlarla anlatıldığı Bellifortis adlı el yazması eserden bir savaş vagonu illüstrasyonu.

Savaş Vagonu İllüstrasyonu, Bellifortis, Konrad Kyeser
Savaş Vagonu İllüstrasyonu, Bellifortis, Konrad Kyeser

Kedilerin Sıradan Bir Günü

Birisi sıkıntıdan fare ile oynarken, diğeri kafesteki kuşları yeme derdinde. En köşedekinin ise hiçbir şey umrunda değil; tek derdi uyumak…

Kediler Ne Yapar
Bestiarius (Yaratıklar Kitabı), Kediler Ne Yapar (1225-1250) Konum: Bodleian Kütüphanesi

Kediden İntikamını Alan Fareler

Gün gelir devran döner…

Kediyi Dar Ağacında Sallandıran Fareler
Rutland Mezmurlar Kitabı’ndan 1260 civarına tarihlendirilen bir illüstrasyon.Fareler tarafından asılan kedinin resmedildiği eser, British Library’de konumlanmaktadır.

Bu Yazıyı Paylaşın
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir